Μαυσωλείο Μουσά Μπαμπά

Από τα ελάχιστα δείγματα τουρμπέδων που απέμειναν στη Θεσσαλονίκη. Στο οκτάγωνο κτίριο του 16ου αιώνα με τον τρούλο τάφηκε ένας μουσουλμάνος άγιος της Θεσσαλονίκης, ο Μουσά Μπαμπά. Βρίσκεται στην πλατεία Τερψιθέας στην Ανω Πόλη. Δημόσια κτίρια του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, χτισμένα με τους τότε σύγχρονους ρυθμούς του εκλεκτικισμού και του ιστορισμού: το Διοικητήριο (Κονάκι, 1891, σήμερα Γενική Γραμματεία Μακεδονίας-Θράκης), το Ιδαδιέ (Φιλοσοφική Σχολή, 1887), ο τουρκικός στρατώνας (Γ΄ Σώμα Στρατού), το Τελωνείο (1907), ο παλιός σιδηροδρομικός σταθμός, το εργοστάσιο αεριόφωτος (1887), η εταιρεία υδάτων (1881), οι κήποι του πασά (1904), το Σιντριβάνι (1899), η οθωμανική τράπεζα (οδού Φράγκων, 1856) κ.ά. Από τις βίλες της οθωμανικής περιόδου σώζονται ελάχιστες, όπως η βίλα Φερνάντες, η βίλα Μεχμέτ Καπαντζή, η Σχολή Τυφλών, η βίλα Αχμέτ Καπαντζή, η βίλα Μοδιάνο (σήμερα το κτίριο του Εθνολογικού και Λαογραφικού Μουσείου).

Γενί Τζαμί (ή Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο)

Οι εύποροι Ντονμέδες της Θεσσαλονίκης (οι εξισλαμισμένες εβραϊκές οικογένειες) ανέλαβαν τη δαπάνη της κατασκευής ενός από τα τελευταία οθωμανικά τεμένη στα Βαλκάνια. Κτίστηκε το 1900-1902 υπό την αιγίδα του σουλτάνου Αμπντουλχαμίτ Β΄ (1876-1909). Τα σχέδια εκπόνησε ο Ιταλός αρχιτέκτονας Βιταλιάνο Ποζέλι. Μία εκλεκτιστική σύνθεση, όπου Ανατολή και Δύση προσφέρουν μοτίβα από την τέχνη των διάφορων περιόδων τους. Από το 1925 ώς το 1965 στεγάστηκε εδώ το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης. Εχει παραχωρηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού στο Δήμο Θεσσαλονίκης για την οργάνωση εκθέσεων.

Φρούριο Βαρδαρίου

Δυτικά προς τη πλατεία Βαρδαρίου, σώζεται ένας εξάπλευρος πύργος ύψους 10 μ., που είναι γνωστός ως Τοπ Χανέ. Οικοδομήθηκε το 1546 όταν κυβερνούσε ο σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής.

Ανω Πόλη

Παραμένει το παλαιότερο τμήμα της πόλης. Η συστηματική κατοίκηση της Ανω Πόλης πιστεύεται ότι ξεκίνησε τα τέλη του 16ου αιώνα, με τη συγκρότηση μουσουλμανικών συνοικιών και μιας χριστιανικής, της συνοικίας της Μονής Βλατάδων. Η προσπάθεια να διατηρηθούν οι παλιές τουρκικές κατοικίες γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Χαρακτηριστικά δείγματα αποτελούν τα κτίσματα της οδού Ηροδότου.

Ο μιναρές της Ροτόντας

Στη Θεσσαλονίκη το 1913 υπήρχαν τριάντα τέσσερις μιναρέδες. Σήμερα αυτός είναι ο μοναδικός σωζόμενος (οικοδομήθηκε μετά το 1590). Σώζεται όμως χωρίς την κωνική στέγη του. Η ραδινή κατασκευή ξεπερνούσε σε ύψος τα 36 μέτρα, που μετράει σήμερα. Στο κυκλικό εσωτερικό του υπάρχει κλιμακοστάσιο με 129 σκαλοπάτια που οδηγούν στον εξώστη, εκεί όπου έβγαινε ο μουεζίνης, και στον κορμό του μιναρέ υπάρχουν έξι παράθυρα. Το μνημείο καταπονήθηκε στο σεισμό του 1978. Η 9η Εφορεία έκανε σωστικές επεμβάσεις αμέσως μετά, και ξανά το 2002-2004 (Γ' ΚΠΣ).

Πασά χαμάμ (ή Λουτρά Φοίνιξ)

Βρίσκεται μεταξύ των οδών Πηνειού, Κάλβου και Καρατζά, στην περιοχή Βαρδαρίου. Χτίστηκε γύρω στο 1520-30. Εργο του Τσεζερή Κασίμ πασά, λειτουργούσε ώς το 1981.

Αλατζά Ιμαρέτ

Έργο του Ισχάκ πασά, μεγάλου βεζίρη και σαντζάκμπεη (1484). Τα ιμαρέτια είναι οικοδομήματα σύνθετης λειτουργίας. Το ιερό συγκρότημα χρησίμευε ως σχολείο, χώρος προσευχής και μέρος για συσσίτια. Πήρε το όνομά του από τον πολύχρωμο μιναρέ του, που ήταν διακοσμημένος με ποικιλόχρωμα (αλατζά) πλακίδια.

Γενί χαμάμ (ή Αίγλη)

Στα Τουρκικά σημαίνει «νέο λουτρό». Βρίσκεται βορείως της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου, στη συμβολή των οδών Κασσάνδρου και Αγίου Νικολάου. Κατασκευάστηκε το τελευταίο τέταρτο του 16ου αιώνα, και από το διπλό λουτρό διατηρούνται μόνο οι δύο θολοσκέπαστες αίθουσες. Το συναντάμε ως δημόσιο λουτρό μέχρι το 1913. Σήμερα λειτουργεί ως αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Μπέη χαμάμ (ή Λουτρά Παράδεισος)

Είναι το παλαιότερο, ωραιότερο και μεγαλύτερο σωζόμενο λουτρό στην Ελλάδα. Χτίστηκε το 1444 από τα απομεινάρια βυζαντινών εκκλησιών, λίγο μετά την κατάκτηση της πόλης από τον σουλτάνο Μουράτ Β΄. Ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί το σύνολο των χώρων του αντρικού τμήματος και στον ψυχρό του γυναικείου. Εκείνο που δεν φαίνεται, αλλά σώζεται σε άριστη κατάσταση, είναι το σύστημα υδροδότησης του λουτρού. Το λουτρό, που λειτουργούσε ώς το 1968, αναστηλώθηκε τη δεκαετία του '80. Σήμερα το κτίριο φιλοξενεί εκδηλώσεις.

Τζαμί Χαμζά Μπέη (ή Αλκαζάρ)

Γωνία Βενιζέλου και Εγνατίας. Είναι ο αρχαιότερος σωζόμενος ισλαμικός ευκτήριος οίκος που κτίστηκε ex novo στη Θεσσαλονίκη. Ανεγέρθηκε από τη Χαφσέ Χατούν, κόρη του αξιωματούχου Χαμζά Μπέη. Μετά τον 16ο αιώνα, και με τη προσθήκη του μιναρέ, ο ευκτήριος οίκος μετατρέπεται σε τέμενος.

Μπεζεστένι

Στα παλιά τα χρόνια στο εσωτερικό του λειτουργούσαν 32 καταστήματα, ενώ στο εξωτερικό του τριάντα τέσσερα. Ο 19ος αιώνας θέτει τέρμα στις παραδοσιακές δομές της οικονομίας, καταδικάζοντας το κτίσμα με τους πολλούς κουμπέδες σε παρακμή. Το 1883 το αγοράζει η εβραϊκή κοινότητα έναντι 100 χρυσών λιρών. Στις δεκαετίες του '80 και του '90 πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης από την 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Γιαχουντί χαμάμ

Γιαχουντί σημαίνει εβραϊκό. Ονομαζόταν έτσι το λουτρό επειδή στεγαζόταν στην εβραϊκή συνοικία. Είναι γνωστό επίσης και ως «Παζάρ Χαμάμ», γιατί βρίσκεται κοντά στην κεντρική αγορά. Η ανέγερσή του, που χρονολογείται στα τέλη του 15ου αιώνα - αρχές 16ου, οφείλεται στον αξιωματικό Χαλίλ Αγά, υπεύθυνο του σουλτανικού χαρεμιού. Σταμάτησε να λειτουργεί στα τέλη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σήμερα διατίθενται για τη διοργάνωση εκθέσεων οι τρουλαίοι χώροι των αποδυτηρίων γυναικείου και αντρικού τμήματος. Βρίσκεται στη συμβολή των οδών Κομνηνών, Βασιλέως Ηρακλείου και Φραγκλίνη.

Λευκός Πύργος

Το ιστορικό σύμβολο της πόλης, γνωστό και ως "πύργος του αίματος" (επειδή εκεί δεινοπάθησαν πολλοί Έλληνες σε διάφορες ιστορικές περιόδους), ήταν απο τα πρώτα κτίσματα της Τουρκοκρατίας.

Εγγραφή στο Newsletter

Εγγραφείτε στο newsletter μας για να λαμβάνετε τις προσφορές μας!